European University of Armenia
Բակալավրիատ · ԻրավունքԻրավական կրթությանը զուգահեռ հետազոտական հետաքրքրություններս կենտրոնացած են տեխնոլոգիական իրավունքի, AI-ի կարգավորման, տեղեկատվական անվտանգության և թվային միջավայրի իրավական հարցերի վրա։
ԻՄ ՄԱՍԻՆ
Առանձին ֆունկցիաների մշակումից մինչև ամբողջական համակարգերի պատասխանատվություն։
Back-End մշակում, ավտոմատացում, տեխնիկական ղեկավարում, անկախ խորհրդատվություն և զուգահեռ մասնագիտական ուղի՝ իրավունքի ու հետազոտության ոլորտում։
Մասնագիտական ուղիս սկսել եմ front-end մշակումից։ PADC-ում և Develandoo-ում աշխատել եմ responsive ինտերֆեյսների, client-side state-ի և API ինտեգրումների վրա։ Այդ փորձը օգնեց հասկանալ ամբողջական product flow-ը՝ այն պահից, երբ տվյալը հայտնվում է համակարգում, մինչև այն, ինչ վերջում տեսնում է օգտատերը։
Ժամանակի ընթացքում ինձ ավելի շատ սկսեցին հետաքրքրել համակարգի ներսում կատարվող գործընթացները՝ որտեղից են գալիս տվյալները, ինչպես են բիզնեսի կանոնները վերածվում ծրագրային տրամաբանության, ինչպես են տարբեր համակարգեր կապվում միմյանց և ինչ է տեղի ունենում, երբ այդ կապերից մեկը խափանվում է։
Փոփոխությունը աստիճանական էր։ Front-End և Full-Stack աշխատանքից անցա ավելի խոր Back-End, տվյալների բազաների, API-ների, ավտոմատացման և համակարգերի ինտեգրման խնդիրների, որտեղ աստիճանաբար մեծացավ նաև իմ պատասխանատվությունը։
01 - ՖՈՒՆԿՑԻԱՆԵՐԻՑ ԴԵՊԻ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ
Աշխատանքի ծավալը փոխվեց ավելի շուտ, քան պաշտոնի անվանումը։
ITMedia-ում PHP և Full-Stack մշակումից աստիճանաբար անցա նաև ճարտարապետական որոշումների և տեխնիկական ղեկավարման։ MFMsoft-ում սկսեցի ներքին գործընթացների ավտոմատացումից, ապա անցա Back-End ծառայությունների և արտաքին հարթակները բիզնես գործընթացներին կապող ինտեգրումների ամբողջական պատասխանատվությանը։
MFMsoft-ում այդ աճը տեսանելի է երեք հաջորդական դերերով՝ Automation Engineer, Back-End & Automation Engineer և Back-End & Automation Technical Lead։ Ներկայիս դերը ձևավորվել է նույն համակարգերի ու ինտեգրումների վրա անմիջական աշխատանքի և աստիճանաբար աճող պատասխանատվության արդյունքում։
Ժամանակի ընթացքում փոխվեցին նաև հարցերը, որոնց համար պատասխանատու էի։ Միայն «ինչպե՞ս ճիշտ իրականացնել»-ից անցա նաև «ինչպե՞ս նախագծել համակարգը, ի՞նչ կարող է խափանվել և ինչպե՞ս ապահովել դրա հուսալի աշխատանքը» հարցերին։
01Automation Engineer
02Back-End & Automation Engineer
03Back-End & Automation Technical Lead
02 - ՄՇԱԿՈՒՄԻՑ ԴԵՊԻ ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆ
Տեխնիկական պատասխանատվությունը սկսվում է դեռ մինչև առաջին տողը գրելը։
Իմ ներկայիս աշխատանքի զգալի մասը սկսվում է մինչև մշակումը։ Հստակեցնում եմ պահանջները, ստուգում ենթադրությունները, գնահատում հնարավոր տեխնիկական մոտեցումները, նախապես գտնում ռիսկերն ու edge case-երը և ընտրված լուծումը վերածում իրականացման հստակ պլանի։
Հետո պատասխանատվությունը շարունակվում է աշխատանքի բաժանմամբ, code review-ով, տեխնիկական լուծումների ստուգմամբ, թեստավորմամբ, release-ի պատրաստմամբ և փաստաթղթավորմամբ։ Անհրաժեշտության դեպքում շարունակում եմ անմիջականորեն մասնակցել նաև ճարտարապետական որոշումներին ու մշակմանը։
Սա ինժեներիայից հեռանալ չէ։ Ինձ համար տեխնիկական աշխատանքի արժեքը միայն գրված կոդը չէ, այլ նաև ճիշտ որոշումները և այն խնդիրները, որոնք հաջողվում է կանխել մինչև production հասնելը։
03 - ԱՆԿԱԽ ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ԽՈՐՀՐԴԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆ
Խորհրդատվությունը սկսվում է դեռ մինչև պարզ դառնալը, թե ինչ է պետք կառուցել։
Անկախ B2B աշխատանքում հաճախ պատրաստ տեխնիկական առաջադրանք չկա։ Պետք է սկսել բիզնես գործընթացից՝ հասկանալ խնդիրը, խոսել շահագրգիռ կողմերի հետ, հստակեցնել պահանջները, որոշել համակարգերի միջև կապերը և ընտրել իրատեսական տեխնիկական մոտեցում։
Իմ առաջին խոշոր անկախ B2B նախագիծը ֆինանսական և back-office համակարգերի ինտեգրման ու ավտոմատացման աշխատանք էր։ Այն սկսվեց պահանջների ուսումնասիրությունից և համակարգերի միջև տվյալների հոսքերի հասկանալուց, ապա անցավ architecture-ի, իրականացման պլանի, մշակման, թեստավորման, փաստաթղթավորման և վերջնական հանձնման փուլերով։
Անկախ խորհրդատվությունն ինձ համար դեռ զարգացող մասնագիտական ուղղություն է։ Այն արդեն հնարավորություն է տվել աշխատել նաև այն փուլում, երբ բիզնեսի խնդիրը դեռ պետք է վերածել հստակ տեխնիկական լուծման։
Իմ նախագծերը տարբեր են՝ ֆինանսական ինտեգրումներից և Browser Automation-ից մինչև Windows համակարգեր, մեծ տվյալային մոդելներ և ֆիզիկական մուտքի համակարգերի ինտեգրում։ Միավորողը տեխնոլոգիան չէ, այլ խնդիրը հասկանալու և դրա տեխնիկական լուծման պատասխանատվությունը վերցնելու մոտեցումը։
Requirements→Architecture→Implementation plan→Development→Testing→Documentation→Delivery
04 - ԵՐԿՐՈՐԴ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՈՒՂՂՈՒԹՅՈՒՆ
Իրավունքն ինձ համար առանձին մասնագիտական ուղղություն է։
2022 թվականից Իրավունք եմ սովորում Հայաստանի Եվրոպական համալսարանում և նախատեսում եմ ավարտել 2027 թվականին։ Սա ինժեներական աշխատանքի լրացում կամ հոբբի չէ, այլ առանձին մասնագիտական ուղղություն, որը զարգացնում եմ կրթության և հետազոտական աշխատանքի միջոցով։ Իրավաբանական ծառայություններ չեմ մատուցում։
Իրավական կրթությունն ու հետազոտական աշխատանքը կենտրոնացնում են ուշադրությունս կանոնների, պատասխանատվության, կարգավորման և տեխնոլոգիաների ստեղծած նոր իրավական հարցերի վրա։
Հետազոտական հետաքրքրություններս ներառում են AI-ի կարգավորումն ու կառավարումը, AI համակարգերի պատասխանատվությունը, տեղեկատվական անվտանգության իրավական կարգավորումը, generative AI-ը, ինչպես նաև հեղինակության և ինքնատիպության հարցերը։
Այս ուղղությամբ արդեն ունեմ երկու գիտական հրապարակում։ Հետազոտական աշխատանքն ընդգրկում է agentic AI-ի պատասխանատվության և generative AI-ի՝ ակադեմիական ինքնատիպության վրա ազդեցության թեմաները։
2գիտական հրապարակում
Ծանոթանալ հետազոտություններին →05 - ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՈՒՂՂՈՒԹՅՈՒՆ
Technology × Automation × Business × Law
Այս ուղղությունները դեռ կառուցում եմ որպես մեկ ամբողջություն։ Տեխնիկական աշխատանքն ու ավտոմատացումը տալիս են համակարգեր կառուցելու փորձը, խորհրդատվությունը կապում է դրանք բիզնեսի իրական խնդիրների հետ, իսկ իրավական կրթությունն ու հետազոտությունը ավելացնում են կարգավորման և պատասխանատվության տեսանկյունը։
Դեռ չեմ ներկայացնում այս հատումը որպես ավարտված մասնագիտական ինքնություն։ Բայց տեխնիկական փորձը, B2B խորհրդատվությունը, իրավական կրթությունն ու հետազոտությունն արդեն ձևավորում են այն ուղղությունը, որով ուզում եմ զարգանալ երկարաժամկետ։
ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ
Կրթություն
Selart University France
Արհեստական բանականության ծրագիրAI, machine learning, neural networks, տվյալների վերլուծություն, AI ethics և կիրառական AI ընդգրկող կրթական ծրագիր։